خاطره بازی حقیقی

آن پنج‌شنبه‌ای که محبوبه حقیقی و هادی حیدری و سعید نورمحمدی و دیگران را از دعای کمیل به زندان اوین بردند، من و ریحانه و ماهور و نازنین، تهران نبودیم. شرح آن یک روزی که ما با هم در شمال کشور سر کردیم و شوکی که به ما وارد شد و لحظه‌ای که یکی از دوستان زنگ زد و خیلی ناگهانی خبر داد که محبوبه را گرفته‌اند، بماند برای بعدتر که آن لحظه‌ها هنوز کابوس است و شکل خاطره‌ای دور و خنده‌دار به خود نگرفته است. از آن روز به بعد، دست ما که به نوشتن نمی‌رود و اگر اجبار روزنامه نبود، قطعا حتی یک کلمه روی کاغذ نیاورده بودم. اما یکی از سرگرمی‌های همیشگی من اینست که هرازگاه اسم دوست‌هایم را توی گوگل سرچ کنم و ببینم آدم‌ها درباره‌شان چه نوشته‌اند و چه حرف‌هایی درباره‌شان می‌زنند. این بار، تنها باری است که این جستجوهای سرخوشانه، ارزش خبری دارد و چه خبر بدی هم هست. جستجوی اسم محبوبه حقیقی، یعنی رسیدن به خبرهای ۳۰ مهر ماه سال ۸۸، یعنی رسیدن به خبر دستگیری ناغافل بچه‌های دعای کمیل، یعنی رسیدن به اسمی که خب، اولین نوشته‌هایش را برایت خوانده و تو هم اولین خط‌هایی که در زندگی‌ات نوشته‌ای را برای او خوانده‌ای، برای لیلی، دنا، هانیه. اینجوری است که نوشتن گاهی خیلی سخت می‌شود. اما خاطره‌هایی که آدم‌ها درباره محبوبه نوشته‌اند، آرام‌ترم می‌کند. احساس می‌کنم که چقدر خوب است که محبوبه، دوستان نادیده‌ای دارد که توی این شب‌های سرد آبان ماهی، از او یاد می‌کنند، آزادی‌اش را می‌خواهند و خیلی خوب یادشان هست که او چقدر اهل مذهب بود، چقدر خوب از زندگی می‌گفت و چقدر جذاب به سراغ دنیای جنگ می‌رفت. اینست مجموعه‌ای که من به آن رسیدم. مجموعه‌ای از خاطره‌ها و نوشته‌های آدم‌ها درباره محبوبه حقیقی. شاید اگر ارتباطش با تکنولوژی بهتر از اینها بود، اوضاع از این هم بهتر می‌شد، اما فقط می‌توانید مطالبی که نوشته را در دنیای وب پیدا کنید و یک وبلاگ که بیشتر از یک سال است که خاک می‌خورد. اگر کسی دیگر را می‌شناسید که مطلبی درباره‌اش نوشته، بگویید که به این لینک‌ها اضافه کنم، این هم یک جور خاطره‌بازی است دیگر.  مثلا یادداشتی که خودش برای انتخابات نوشت را می شود دوباره و دوباره خواند و یادش افتاد. اما همه اش یک طرف، هیچ کدام به اندازه یک جمله ساده یکی از خوانندگان چلچراغ جذاب نبود که خیلی ساده، کوتاه و تاثیرگذار تنها نوشته بود، « خانم سیاسی نمای چلچراغ را آزاد کنید»

یادداشت حمیده حقیقی، خواهر محبوبه

یادداشت معصومه ناصری

نامه ابراهیم رها به امام رضا که اسمی از محبوبه هم در آن آمده

وقتی ریحانه طلسم را میشکند

روح الله انصاری و خواهرش، محبوبه

وقتی صالح تسبیحی یاد دوست قدیمی می افتد

یادداشت استثنایی فاطمه ستوده برای محبوبه

یادداشت نازنین متین نیا

نیما محمدی پاشاک و داستان نقطه ها و ویرگول ها

یک عدد محبوبه حقیقی 40 کیلویی دربند است

یکی از دوستان اهوازی می نویسد

یک یادداشت برای یک دوست دربند

سروش روحبخش، فرصت جوابیه نوشتن

نیما دهقانی، محبوبه های شبی را که چیده اید...

دل دل های شهرزاد همتی

پ.ن: شش، هفت لینک اضافه کرده ام، چیزی از قلم نیفتاد؟

برادر جان حواست هست؟

برادر جان، حواست هست كه دست گذاشته‌اي روي مذهبي‌ترين دختر اين شهر و مي‌خواهي مواخذه‌اش كني كه چرا به دعاي كميل رفته است؟ حواست هست كه مي‌خواهي شهر را از مسلماني پاك كني و يادت رفته كه ماييم و همين ته‌مايه مذهبي كه از روزهاي دور كودكي، حتي شايد به بركت درس‌هايي كه در مدرسه به خوردمان داده‌اند، در ما باقي مانده؟ اما قبول كن، هستند آدم‌هايي كه مدرسه را و درس‌هاي مذهبي مدرسه را پا به پاي ما شنيده‌اند و حتي بهترين و دوست‌داشتني‌ترين معلم‌هاي ذهنشان، همين معلم‌هاي معارف و ديني و قرآن بوده‌اند. ما كه هميشه مي‌گفتيم شانس آورده و معلم خوبي نصيبش شده. شما هم احتمالا بعد از  اين 5 روز، منظورم را متوجه مي‌شويد كه او خوب متن‌هاي مذهبي را مي‌شناسد، او خوب مي‌تواند از قرآن و مفاتيح و نهج البلاغه برايتان استناد بياورد، او حتي بيشتر از شما از روزهاي جنگ و آدم‌هاي جنگ مي‌داند. به او بگوييد برايتان از گريه‌هايش در كنار مسجد جامع بگويد و از او بخواهيد تا سرنوشت زنان جنگ را برايتان تعريف كند، اگر اشكتان درنيامد، آن‌وقت بياييد تا با هم گپ بزنيم تا برايتان تعريف كنم كه يكي از مذهبي‌ترين دختركان اين شهر را اسير كرده‌ايد. كسي كه دعاي كميل هر پنج‌شنبه‌اش تعطيل نمي‌شد و ما به زور هم نمي‌توانستيم مجبورش كنيم تا دست از اين دعاي كميل بردارد و همراهي‌مان كند، مثلا در يكي از كافه‌هاي شهر. اوضاع از آن بدتر هم هست، توي كافه هم كه مي‌نشست، تا زبان ما باز مي‌شد به غيبت، حالا اسمش را پيش خودمان عوض كرده بوديم كه خ ز پ، اينجوري مثلا يادمان مي‌رفت كه مي‌تواند اسمش را غيبت هم بگذارند، قيافه‌اش يك جوري در هم مي‌رفت كه انگار بزرگترين عذاب دنيا را به او داده‌ايم. ما كه زياد شنيده‌ايم اين جمله تكراري را با لحن غضب‌آلود كه مي‌گويد: بچه‌ها! غيبت نكنيد. ما هم خيلي تلاش مي‌كرديم تا حرف‌هاي بي‌مورد نزنيم جلويش، مبادا از دستمان دلخور شود و يادش برود كه ما را اينجا دارد.

برادر جان! حواست هست كه مي‌تواني با او ساعت‌ها و ساعت‌ها درباره مسائل مذهبي و جنگي حرف بزني و حتي حس كني كه او اعتقادش از تو قوي‌تر است؟ مي‌داني، عنوان اين مطلب، بيشتر از اينكه براي ما يادآور هر چيزي باشد، يادآور متني است كه آرش خوشخو درباره مظلوميت زنان اين شهر نوشت و يادمان انداخت كه مردان اين شهر، گاهي چقدر ظالم مي‌شوند و چقدر آزار مي‌رسانند،‌ برادر جان! نكند تو هم از آنها باشي؟ نكند حواست نيست كه دخترك ما را برده‌اي و بدجوري هواي غصه به سرمان انداخته‌اي. بگذار برگردد. نگران دعاي كميل اين پنج‌شنبه‌اش هستم،‌ نگرانم دعاي ناجوري پشت سرتان بكند، اگر دعاي پنج‌شنبه‌اش را از دست بدهد. اين‌ بار مي‌بريمش، همان امامزاده صالح، يا يك جاي ساده‌تر حتي. اصلا مجبورش مي‌كنيم توي خانه بنشيند و دعاي كميل بخواند، اما او به اين دعاي كميل خواندن‌هاي پنج‌شنبه عادت دارد.

***

تا پيش از پنج‌شنبه، نزديك‌ترين آدم دربندي كه مي‌شناختم، شهاب طباطبايي بود. دلم مي‌سوخت برايش، براي مهرك نگران بودم و براي سپهر دلواپس. يك بار حتي خواب ديدم كه ديدمشان و با هم هستند و حالشان خوب است و اصلا در سفرند. در مورد رضا نوربخش، غصه مي‌خوردم، اما گاهي اين غصه‌ها، به خاطر خودخواهي بود. با خودم فكر مي‌كردم اگر همچنان به عنوان سردبير در جاي خود نشسته بود، شايد اوضاع فرهيختگان، اوضاع بهتري بود اين روزها. در مورد مسعود باستاني، به خانمش بيشتر فكر مي‌كردم تا به خودش. در مورد ديگران هم هر كدام به يك نوع. اما محبوبه؟ در مورد محبوبه تازه مي‌فهمم كه چطور مي‌شود از دلشوره مرد، چطور مي‌شود نابود شد براي آدمي كه دربند است. يعني از يك جايي به بعد يادت مي‌رود كه او دربند است، با خودت فكر مي‌كني: غذايش خوب است؟ لباسش خوب است؟ حالش خوب است؟ نگران چيست؟ دل‌نگران مادرش شده؟ نكند بي‌تاب شده براي مادرش، براي مسيح، براي محمد حسين و ديگران. نكند دل نگراني‌هايش،‌ بشود يك بغض طولاني و مداوم و راه گلويش را ببندد. از همين مي‌ترسم بيشتر، بيشتر نگران همين ماجراهاي جزئي‌ام تا اتفاق‌هاي بزرگتر. اصلا نه فقط من، اين روزها با بچه‌هاي ديگر هم كه حرف مي‌زنم، نگراني‌هاي آنها هم براي محبوبه از همين جنس است.

محبوبه حقیقی

حالم بد نیست آقا!

 نخ سبز دور مچم بسته ام

                                       که بدانی هنوز هوایی ام

 می خواهم دلم را گره بزنم به پنجره ای

                                                    که هیچ وقت شفا نمیدهد                                  

اردیبهشت 85

محبوبه حقیقی

منتظرم، منتظرم که عکسش بیفتد روی گوشی ام، یک جوری که انگار نه انگار.